Gebr Bac Cymbidium 750x625

Schildluis in de sierteelt

Categorie
Sierteelt

Klant
Bac Orchids

Looptijd
2016 – heden

Overgang van chemisch naar biologisch mogelijk?

Vanuit de sierteelt krijgen we steeds vaker de vraag of er naast chemisch ingrijpen ook een biologische aanpak mogelijk is om plaaginsecten te bestrijden. Eén van de redenen is het verdwijnen van chemie, waardoor kwekers gedwongen worden om op zoek te gaan naar goede alternatieven. In de teelt van Cymbidium is schildluis één van de lastigste plagen om onder controle te houden. Dat gebeurt tot nu toe vrijwel uitsluitend chemisch en vaak moet er meerdere keren per jaar worden ingegrepen om de planten niet helemaal ‘onder te laten lopen’. Met behulp van twee Cymbidium kwekerijen hebben wij een manier gevonden om schildluis in sierteelt succesvol biologisch te bestrijden.

Eerste proeven met biologische bestrijders: LINDIX en SCALEX

In 2016 zijn we gevraagd naar de mogelijkheden om schildluis in Cymbidium biologisch aan te pakken. We zijn op twee kwekerijen (Bac Orchids en Ben van der Kooij Orchids) een proef gestart met het inzetten van natuurlijke vijanden. Het doel was om in de praktijk te onderzoeken welke soorten het meest geschikt zijn. We zagen we dat er op één van de kwekerijen twee soorten schildluis voorkwamen op Cymbidium: Diaspis schildluis (Diaspis boisduvalli) en de oleanderschildluis (Aspidiotis nerii). Op beide locaties hebben we daarom natuurlijke vijanden speciaal tegen schildluis ingezet: de roofkevers LINDIX en CHILIX en de sluipwespen SCALEX-Ec en SCALEX-Am. We begonnen met een tweewekelijkse introductie van natuurlijke vijanden waarbij een vijftal herhalingen zijn toegepast.

Vestiging van roofkevers en sluipwespen.

Na de derde introductie waren er nog maar weinig aanwijzingen dat één van de uitgezette natuurlijke vijanden gevestigd zou zijn. Wel vonden we op dat moment vraatsporen van de uitgezette LINDIX kevertjes. Pas na de vierde introductie, zo’n zeven weken na de eerste introductie, bleek er sprake van vestiging en waren er erg veel larven en kevertjes te vinden. Ook zagen we vestiging van uitgezette sluipwespen op de oleanderschildluis op beide kwekerijen. Met name SCALEX-Ec was goed gevestigd op de oleanderschildluis en in mindere mate vonden we ook vestiging van SCALEX-Am.

Aanvulling met rooftrips KARNYOTHRIPS.

Naast de kevers LINDIX en CHILIX en de sluipwespen SCALEX-Ec en SCALEX-Am, is ook de rooftrips KARNYOTHRIPS uitgezet. Deze tripssoort is geen specialist in het opruimen van schildluis, maar vestigt zich aan de voet van de plant en leeft daar van allerlei insecten en mijten. In geval van Cymbidium kruipen ze tussen de bulben en vinden we ze regelmatig terug achter de schutbladeren van de bulben. Op deze plek in de plant vinden we meestal haarden van schildluis. Terwijl deze nauwe ruimtes voor kevertjes niet goed toegankelijk is, kan KARNYOTHRIPS hier wel bij.

Veelbelovende resultaten.

De resultaten in 2017 waren veelbelovend en in 2018 heeft Dico Bac (Bac Orchids) de stap genomen om op zijn kwekerij volop biologische bestrijding in te gaan zetten om de schildluis onder controle te krijgen.

Er is toen vanaf half februari gestart met het wekelijks introduceren van met LINDIX, KARNYOTHRIPS en beide soorten sluipwespen. In de zomer van 2018 was het een vrij lange periode erg warm. Toen liet LINDIX het wat afweten. Bij temperaturen van 35 graden of hoger is deze roofkever niet erg actief meer. Hierdoor kwam de schildluis weer opzetten, maar na de warme periode pikte LINDIX de bestrijding weer op en kwam de schildluis weer onder controle. Hieruit blijkt dat LINDIX juist in de koelere maanden erg goed presteert.

Overgang naar biologische teelt.

In 2019 bleek LINDIX zich goed gevestigd te hebben en was verdere introductie niet meer nodig. Er is dat jaar niet meer chemisch ingegrepen om de schildluis te bestrijden. Op de kwekerij van Gertjan Bac (Bac Orchids), waar tot dan toe vooral chemisch werd ingegrepen om schildluis te controleren, is eind 2019 besloten om ook biologisch te gaan telen. Er bleek door het uitwisselen van planten met zijn broer Dico al vestiging van LINDIX en sluipwespen te zijn, en er is dan ook niet veel extra uitgezet om ook op dit deel van de kwekerij de schildluisaantasting onder controle te krijgen.

Biologische bestrijding schildluis succesvol!

Aan dit voorbeeld is goed te zien dat ook lastige plagen zoals schildluis goed onder controle gehouden kunnen worden met biologische bestrijding. Dico en Gertjan Bac zijn erg tevreden met de overstap naar biologische bestrijding en willen daarom niet meer terug naar de oude aanpak.

Related Projects